امروز: ۱۳۹۶/۸/۲۹
www.Bohraan.com
پربیننده ترین ها

جستجو
   

سيستم كاربري
E-mail
کلمه رمز
» كلمه رمز خود را فراموش كرده ايد؟
» عضويت کاربران جديد

آمار بازدیدکنندگان سایت

آب و هوا



ارسال به دوستان  نسخه چاپی
يك گزارش علمي:
 آزمون دشوار مديريت بحران ژاپن
نگاهي به زلزله ژاپن و به دنبال آن وقوع سونامي بزرگي كه امواج را از دل دريا جدا كرد تا بخش‌هايي از اين كشور را به هم بريزد و ويران كند، نشان مي‌دهد كه فارغ از ابعاد فاجعه‌آميز اين بحران، مي‌توان از زاويه‌اي متفاوت نيز به اين فاجعه بزرگ نگاه كرد

از اين منظر توجه به مديريت صحيح اين بحران از سوي مديران ژاپني از اهميت خاصي برخوردار است و درس‌آموزي از آن براي بسياري از كشور‌هاي بزرگ دنيا ارزشمند است. نهاد‌هاي امداد رسان و فعال در حوزه مديريت بحران ، كارشناسان و مديران اين نهادها در سراسر دنيا با درك اين نكته كار خود را آغاز كرده و در تلاش براي بررسي نكات آموزنده از نحوه عمليات مقابله در اين بحران بزرگ هستند.

 اين همان موضوعي است كه بیست و نهمین برنامه از سلسله نشست‌های ماهانه موسسه آموزش عالی هلال احمر با محوريت آن برگزار شد. در اين برنامه كه عنوان سونامی و زلزله ژاپن را بر پيشاني خود داشت دکتر« بهروز مقدسی» کارشناس مسئول جستجو و نجات سازمان هلال احمر به بررسي اين زلزله بزرگ پرداخت و با ذكر تجربيات و مشاهدات خود از اين حادثه تلخ به بررسي علمي اين رويداد پرداخت و با ذكر آمار و ارقامي در زمينه زلزله بزرگ شرق ژاپن گفت:این زلزله از نظر بزرگا پنجمین زلزله بزرگ جهان در بین سالهای 1900 تا 2011 بوده که در 133 کیلومتری سواحل شرق ژاپن امواجی به بلندای 10 متر تولید كرد. این امواج با سرعت 800 مایل بر ساعت (1288 کیلومتر) در مسیر و 60 مایل (966 کیلومتر بر ساعت) به سواحل ژاپن برخورد کرد و موجب تخریب و آسیب جدی به نیروگاه هسته ای فوکوشیمای شد. مدت زمان زلزله بسیار طولانی و 300 ثانیه بوده است و 13 کشور به طور مستقیم و غیر مستقیم تحت تأثیر این زلزله قرار گرفتند. انرژی آزاد شده بر اثر این زلزله معادل حداکثر 24 هزار بمب اتم تخمین زده شده است.

وی افزود: بر اثر سونامی و زلزله 11 مارس 2011 (20 اسفند 89) 135 میلیون نفر لرزیدند، 46 میلیون نفر تحت تأثیر مستقیم این رخداد قرار گرفتند و 7/1 میلیون نفر از جمعیت ژاپن که در سواحل زندگی می‌کردند درگیر سونامی شدند. تا اواخر فروردین سال90 نيز حدود 14 هزار و 500 نفر کشته و 15 هزار نفر مفقود اعلام شدند.

تاثير آموزش‌هاي عمومي

وی با تاكيد بر این نکته که مقایسه بزرگی و شدت زلزله و مدت زمان وقوع آن و تعداد یک میلیون و هفتصد هزار نفری که تحت تأثیر مستقیم این رخداد قرار گرفتند با آمار کشته شدگان و مجروحان این واقعه حاکی از آن است که آموزش های پایه و آموزش های همگانی در سطوح مختلف به خوبی در جامعه انجام پذیرفته و با تکرار دوره ای نهادینه شده است،گفت: همچنین سرعت تخلیه اضطراری شهروندان نشان می دهد که راهکارهای پیش بینی شده برای تخلیه اضطراری به خوبی طراحی شده است. تصاویر و علائم راهنما و هشدار دهنده و نقشه های تخلیه اضطراری محلات در خیابان ها نصب شده است. جهت ها و ساختمان های امن در این نقشه ها نشان داده شده اند.

به گفته اين كارشناس وقوع زلزله و سونامی بزرگ شرق ژاپن با توجه به درهم کوبیدن خانه ها، زیرساخت ها، تاسیسات و تغییر خطوط ساحلی، زیر آب بردن شهرها، زمین ها، قطع برق، تلفن و آسیب های وارده به سیستم مترو، قطار، فرودگاه‌ها و آسیب و انفجار نیروگاههای هسته ای فوکوشیما، آزمونی سخت برای سیستم های اجتماعی ، اقتصادی ، علمی ، تکنیکی ، بهداشتی ، اداری ، امنیتی و مدیریت بحران ژاپن به حساب می آید. بر اثر برخورد امواج سونامی با سواحل شرقی 5 استان میاگی، ایواته، فوکوشیما، ایباراکی و شیبا به شدت آسیب دیدند.

وي در خصوص آسیب وارده به نیروگاه هسته ای فوکوشیما اظهار داشت: هر شش واحد نیروگاه های فوکوشیما در بین سال های 1971 تا 1979 ساخته شده و در برابر زلزله ای به بزرگی 8.2 ریشتر مقاوم بودند اما زلزله اخیر 7 برابر شدیدتر از این بزرگی بوده است.

مقدسي همچنین با تاكيد بر این نکته که عمر مفید این نیروگاه ها به پایان رسیده بود و باید 41 روز قبل از سانحه بازنشسته می شدند،گفت: حداکثر مقاومت پیش بینی شده برای نیروگاه در دهه 70 میلادی مقاومت در برابر امواج 5 متری سونامی بوده است درحالیکه بلندای امواج سونامی اخیر به 10 متر می‌رسیده است.

مدیریت بحران و مقابله با سانحه

فرماندهی بحران بر اساس قوانین ژاپن بر عهده نخست وزیر ژاپن قرار دارد. برنامه ريزي برای مهار این حادثه بزرگ و پاسخگویی به بحران به وجود آمده نيز در سه سطح انجام مي‌شود.«مقدسي» با اشاره به اين سطوح مختلف اين برنامه ریزی، به شرح جداگانه آنها پرداخت و گفت:

1- برنامه سه روز اول (کوتاه مدت): این برنامه فقط به امداد و نجات در سه روز اول اختصاص داشت.

2- برنامه سه ماهه (میان مدت): در طی 3 ماه پاک‌سازی محیط از اجساد و بقایای ساختمان ها و باز سازی زیر ساخت ها صورت می پذیرد.

3- برنامه سه ساله (بلند مدت): بازسازی و بازتوانی کلی کشور و پرداخت تمام خسارات به آسیب دیدگان.

به گفته وي در بحث پاسخگویی، مقابله و مدیریت بحران، عملیات امداد و نجات، اسکان اضطراری، توزیع آب، غذا، دارو، سوخت و اطلاع رسانی شفاف و مستمر از جمله مهمترین اقدامات انجام شده بود. اين وظايف بر عهده سازمان های اصلی و مسئول در بحث امداد و نجات ژاپن قرار داشت كه به ترتيب عبارتند از: سازمان دفاع ملی ( نیروهای نظامی)،پلیس نجات،آتش نشانی ،گارد ساحلی و صلیب سرخ.

 دفاع ملي موفق در نجات

دکتر« مقدسی» ضمن اشاره به تقسيم‌بندي آمار نجات یافتگان در عملیات جستجو و نجات ، اين آمار را بر مبناي اقدامات سازمان های مسئول در دو روز اول اينگونه اعلام كرد: سازمان دفاع ملی: 55 هزار نفر در ساعات اول، پلیس نجات: 20 هزار نفر، آتش نشانی : 10 هزار نفر، گارد ساحلی : 7000 نفر و صلیب سرخ  5000 نفر.

همچنین آمار کلی عمليات امداد و نجات نشان مي‌دهد كه تعداد نجات يافتگان در روز اول 100 هزار نفر و در روز دوم 210 هزار نفر بوده است. نکته بسیار مهم آن است که با توجه به توانمند سازی مردم و آموزش های مستمر بیشتر نجات یافتگان این سانحه توسط خانواده یا همسایگان خود نجات یافتند و به عبارتی تنها 23% از نجات یافتگان از سوی سازمان های مسئول نجات پیدا کردند و 77% مابقی توسط افراد خانواده و همسایگان از مرگ نجات یافتند.

وي با اشاره به بحث اسکان اضطراری و فعاليت‌هاي انجام گرفته در اين حوزه گفت: مسئولان اسکان با توجه به برنامه ریزی و دستورالعمل‌های از پیش تعیین شده، بازماندگان سانحه را به مکان های امن منتقل و در سرپناه های اضطراری ، اماکن ورزشی ، عمومی ، مدارس و دانشگاه ها مستقر كردند. تعداد اسكان يافتگان بالغ بر 400 هزار نفر اعلام شده است.

مقدسی افزود: با توجه به سردی هوا در مناطق آسیب دیده ( بین 1 تا 3 درجه بالای صفر) و از آنجایی که خانه ها در سایر مناطق شهر ( به غیر از حاشیه ساحلی) آسیب چندانی ندیده بودند لذا مسئولان امر برای اسکان آسيب ديدگان از چادر استفاده نکردند و تنها از کشورهای اهدا کننده چادر، مشخصات چادرها را گرفتند تا در صورت نیاز اعلام درخواست کنند.

 ادامه بحران و مديريت آن

گزارش ارائه شده در اين جلسه نشان مي‌دهد كه پس از زلزله علاوه بر تمامی مشکلات موجود و مشكل انتشار مواد رادیواکتیو و ورود اين مواد از نیروگاه های آسیب دیده فوکوشیما به اقیانوس آرام ، هوا نیز از آلودگی به مواد رادیو اکتیو در امان نبود. باران آلوده به مواد رادیواکتیو در اکثر مناطق ژاپن بر زمین نشست و خاک و آب توکیو را که یکی از پاک ترین آبها محسوب می شد، آلوده كرد. سبزیجات و شیر دام ها در میاگی ، ایواته ، فوکوشیما و حوالی توکیو آلوده شدند. ید 131 در آب توکیو به 310 میلی‌سیورت(سيستم واحد بين‌المللي تشعشعات راديو اكتيو) رسید. آشامیدن آب برای نوزادان و کودکان ممنوع و بطری آب بین خانواده های دارای فرزند زیر دوازده سال توزیع شد. توکیو پس از 50 سال خاموشی را تجربه کرد و بنزین برای اولین بار در ژاپن سهمیه بندی شد (سه روز اول سانحه 7 لیتر و پس از آن روزانه 10 لیتر). اما مردم در آرامش و خونسردی به مبارزه با زلزله ، سونامی و مشکلات هسته ای پرداختند.

همچنين اطلاع رسانی به صورت شفاف در مورد خطرات هسته ای در اختیار شهروندان قرار می‌گرفت و مردم کاملا به مسئولان و اطلاعات ارائه شده اعتماد داشتند. کیفیت آب، مواد غذایی و اقلام اهدایی از سوی کشورهای مختلف پیش از توزیع در بین مردم همچون زمان عادی کنترل می شد تا از کیفیت مطلوب برخوردار بوده و با ذائقه مردم ژاپن همخوانی داشته باشد. با اینکه بر اساس فرهنگ مردم ژاپن اجساد سوزانده می شوند اما مسئولان نسبت به دفن اجساد در کیسه هایی که کاملا تا مدتی قابل برگرداندن باشند،اقدام كردند تا درصورتی که اقوام و خانواده هایشان مایل بودند بتوانند به روش خود در مورد دفن آنها تصميم بگيرند.

 همكاري شهروندان در تمام امور

با توجه به مشکل کمبود تولید برق، از مردم خواسته شده بود تا در مصرف برق همکاری کنند که این درخواست به خوبی از سوی مردم پاسخ گفته شد. از دیگر موارد مطرح از سوی عضو تیم اعزامی به منطقه زلزله زده ژاپن این بود که برخی از تیم های اعزامی به منطقه آسیب دیده با تصور اینکه تنها پول می تواند در تأمین آب و سوخت و مواد غذایی به آنها کمک کند وارد مناطق بحران زده شده بودند بدون آنکه آب و مواد غذایی همراه داشته باشند و بدین ترتیب مشکلاتی را برای مسئولان به وجود آورده بودند. در مورد سنجش آلودگی های ناشی از مواد رادیو اکتیو و آلودگی ها و بیماری ها نيز تیم های دانشجویی زیادی در منطقه دیده مي شد که به نمونه گیری و بررسی می پرداختند.

در روز هفتم حادثه هیچ نوع بیماری مسري از طريق آب آلوده و سایر موارد در منطقه انتشار نيافته بود. با توجه به تعداد و بزرگای پس لرزه های پس از این زلزله، هنگام وقوع پس لرزه مردم آنقدر به مقاومت ساختمان ها مطمئن بودند که کسی اقدام به فرار نمی کرد. بررسی فیلم های ضبط شده از شهر به هنگام وقوع زلزله نشان می‌دهد که تمامی رانندگان به هنگام وقوع زلزله پشت چراغ قرمز ایستاده و قوانین راهنمایی را رعایت كرده‌اند. به هنگام توزیع غذا در بین مردم نیز این نکته بسیار به چشم می خورد که هیچ کس تقاضای غذای اضافی نداشت و سعی در ذخیره كردن غذا نمي‌كرد.

از دیگر نکات حائز اهمیت مطرح شده در این جلسه آن بود که در عملیات نجات تیم های عملیاتی کاملأ نسبت به مسئولیت خود آگاهی داشته و مسئولیت ها آن چنان تعریف شده بود که موازی کاری و خلا در امور دیده نمی شد. در تیم های پلیس نجات یک نفر به عنوان مستند ساز از تمامی وقایع عکس و گزارش تهیه می کرد تا بعدا بتوانند از تجربیات این حادثه استفاده كنند. به عبارت دیگر می توان گفت با توجه به آموزش و فرهنگ سازی مناسب برای مردم و عملکرد شفاف ، مردم و دولت در این شرایط یار و یاور یکدیگر و پشتیبانی بسیار مستحکم برای همدیگر بودند.

تاريخ: ۱۳۹۰/۵/۲۰

نظر کاربران
خسته نباشید
نوشته شده توسط اعظم السادات در تاریخ ۱۳۹۳/۹/۱۶

salam, Khaste Nabashin, khobin khoob hastin,mishe lotf konin email doktor moghadasi ro roo sayt bezarin ta chanta soal azashoon beporsim
نوشته شده توسط mina در تاریخ ۱۳۹۳/۲/۱۴

زیر سایه امن ترین سایه بان هستی ، دلواپس دلواپسی های همدیگر باشیم

بدون بحران- مانا باشید
نوشته شده توسط رئوف ایران نژاد در تاریخ ۱۳۹۲/۲/۱۲

با سلام خدمت همه شما زحمت کشان..مخصوصا دوستان خوبمان در سازمان امداد و نجات...ممنون از اطلاعات تکمیلی شما جناب اقای دکتر مقدسی...ولی وقتی که ما با یه زلزله خفیف در فلان شهر چندین کشته و مصدوم داریم.....باید اقدام کرد...باید از سوانح درس گرفت..و استفاده مثبت برد...باید شروع کرد..خیلی جالبه که مردم آرامش خود را در سوانح بتوانند حفظ کنند...دقیقا قبل از سیل کلاردشت و چالوس بود...در محور هراز بودیم..کوه ریزش کرده بود و تعداد مصدومین هم زیاد...مردم آنقدر ترسیده بودند و اقدامات عجولانه و غیر منطقی می کردند که حتی با نیروهای امدادگر اورژانس و هلال احمر هم قصد در گیری داشتند...در حالی که ما میتوانیم مثلا مثل گذشته یک بروشور آموزشی در مورد عملیات نجات قربانیان گرفتار شده را در اختیار مردم قرار بدیم...ایمن بمانید صمیمی..learning from incidents
نوشته شده توسط میلاد صمیمی نعمتی در تاریخ ۱۳۹۰/۵/۲۱
نام:
پست الکترونیکی:
نظر شما: