امروز: ۱۳۹۸/۶/۳
www.Bohraan.com
مدیر سایت
 
دکتر سیدمجتبی احمدی

پربیننده ترین ها

جستجو
   

سيستم كاربري
E-mail
کلمه رمز
» كلمه رمز خود را فراموش كرده ايد؟
» عضويت کاربران جديد

آمار بازدیدکنندگان سایت

آب و هوا



ارسال به دوستان  نسخه چاپی
به نقل ازشهروند:
 باران، آمادگی و پاسخگویی
شهریار مزیدآبادی مدرس امدادونجات

 امروز بر هیچ‌کس پوشیده نیست که کشورمان در معرض حوادث و سوانح گوناگونی قرار دارد و هرازچندگاهی زمین‌مان می‌لرزد، یا هوایمان به‌شدت می‌وزد یا کوه‌هایمان می‌ریزد، یا طاقت رحمت الهی را نداریم!


در سالی که گذشت بنابر اخبارمنتشره، نام بیش از ١٠ استان جزو نام‌هایی بودند که با باد و بارانی شدید آرامش خود را از دست داد  و بیش از ١٠نفر از هموطنان‌مان جان خود را از دست دادند، ١٠کوهنورد ناپدید شدند و از آمار مصدومان هم تعداد زیادی گفته می‌شود، ٥٠ خودرو هم در این میان آسیب دیدند. در اوایل سال‌جاری هم جنوب کشور استان‌های لرستان، ایلام و خوزستان شاهد سیلاب سهمگینی بودند. صدها خانواده خانه و کاشانه خود را از دست دادند و زمین‌های زراعی زیادی به زیر آب رفت.


در آن زمان رئیس سازمان امدادونجات هلال‌احمر در مصاحبه‌ای اشاره کرد که سیلاب ١٤استان البرز، تهران، خراسان‌شمالی، زنجان، سمنان، قزوین، کردستان، کرمان، مازندران، آذربایجان‌غربی، اصفهان، لرستان، مرکزی و چهارمحال‌وبختیاری را تحت‌تأثیر خود قرار داده و  ٣٩ شهرستان و ٥٨ روستا در مجموع درگیر طوفان و سیلاب شدند.‌ در جریان امدادرسانی به حادثه‌دیدگان، امدادگران ٧‌هزار و ٦٠٠ نفر را از مرگ نجات داده و ٦٤٠ نفر آنها را به صورت اضطراری اسکان دادند. وی با بیان این‌که امدادگران از حدود ٢٤فروردین‌ماه امسال نیز درگیر امدادرسانی مجدد در استان‌های سیل‌زده هستند، گفت: در برخی نقاط مشکل آب آشامیدنی سالم وجود دارد و امدادرسانی به ١١٧شهر، روستا و مناطق عشایرنشین در استان لرستان و کمک به ٣٤٠٠ نفر از سیل‌زدگان همراه با برپایی ٢٩٤دستگاه چادر امدادی ادامه دارد. در ایلام و خوزستان هم سیلاب باعث تخریب پل، جاده و راه‌های مواصلاتی شد. بیان دوباره این موارد حکایت‌از یک عملیات ملی گسترده فقط برای یکی از نهادهای امدادی در کشورمان دارد که اگر حجم عملیات وزارت راه، نیروی انتظامی، اورژانس، شهرداری و آتش‌نشانی و شرایط نامساعد جوی، تخلیه اجباری ساکنان در معرض خطر را هم به آن اضافه کنیم، بیشتر متوجه خواهیم شد که سلسله اتفاقاتی اینچنین در شرایط سخت ترافیک سنگین جاده‌ها و حجم زیاد خودروها، در زمان یک‌طرفه‌شدن جاده‌ها که خود مانعی در راه عبور آمبولانس‌ها، ماشین‌آلات امدادی و راهداری و همراه با ممنوعیت پروازی است، زمان عملیات را بسیار کند کرده است.

 با اشاره به این مطلب که بکارگیری ده‌ها پمپ‌ تخلیه آب و لجن‌کش، توسط امدادگران برای خروج آب‌ و گل‌ولای از صدها واحد مسکونی و فعالیت صدها امدادگر در قالب تیم‌های عملیاتی برای نجات درراه‌ماندگان و سیل‌زدگان با  توزیع پتو، هزاران بطری آب‌معدنی، کنسرو و نان میان حادثه‌دیدگان در این مدت کاری سخت و دشوار انجام شده است.


آیا درحال حاضر باید دنبال مقصر باشیم؟


ظاهرا در پیش‌بینی این وقایع دوباره غافلگیری پیش آمد و عدم‌پیش‌بینی به‌موقع حجم باران و طغیان رودخانه‌های فصلی ایجاد خسارت جانی و مالی بسیاری را موجب شد. برخی از مسئولان معتقدند اگر به‌موقع پیش‌بینی شده بود و احتمال پدید‌آمدن خسارت را مانند گذشته اخطار می‌دادند، امکان جلوگیری از خسارات جانی وجود داشت. به گفته مدیران سازمان هواشناسی خیلی از این پیش‌بینی‌ها به وقوع پیوسته است. درمورد اخیر، حتی اطلاعیه در بسیاری از استان‌ها داده شده اما در برخی از حوضه‌های آبریز، قابل پیش‌بینی نیست که در یک مقیاس کوچک، سیلاب ایجاد می‌شود. باید دید در این حوضه آبریز چه اتفاقی افتاده که تبدیل به سیلاب می‌شود، به هر حال ظاهرا قرار است در این میان فقط مردم قربانی غافلگیری‌ها شوند.


گزارشات سال‌های اخیر نشان می‌دهد آبگرفتگی معابر، پدیده نوظهوری نیست که غافلگیرمان کند. با کوچکترین بارشی و با راه‌افتادن آبی، راه عبورومرور وسایل نقلیه چنان بسته می‌شود که فرار از آن میسر نیست. رانندگان بسیاری نیز در این میان گرفتار می‌شوند. در چند‌سال اخیر، بارها شاهد حوادثی اینچنین در حوضه‌های آبریز کشور و مجاور جاده‌های مواصلاتی بوده‌ایم. اعلام آمارهای متفاوت از سوی مسئولان نیز مشکل دایمی دیگری است که هنوز حل نشده است. چه کسی مسئول ارایه آمار پس از حوادث است؟ در تمامی دوره‌های آموزش مدیریت بحران به اصل صحت، سرعت و دقت در ارایه آمار توسط یک فرد مسئول تأکید می‌شود اما در عمل باز هم سرگردانی و آمارهای متناقض! کدام آموزش همگانی به مردم در معرض خطر داده شده؟ و آیا مکانیزم هشدار برای سیلاب در کشور وجود دارد که نقاط مرتفع یا امن در سیلاب در هر منطقه را مشخص کند؟ اصلا باید به کدام سمت فرار کرد؟


آیا نباید به‌جای مقصریابی برای یافتن این‌که خبر داده‌اید یا نه؟ پروتکل‌ها به یک سامانه هشدار سریع جامع از طریق دهها سیستم ارتباطی ماهواره‌ای و فیبر نوری که در کشور هم کم‌نیست، تبدیل شود؟ تولید پیش‌آگاهی در قبل و حین رخداد برای همه و هشدار شروع به کار واکنشگرها و پاسخگویان!


متاسفانه باوجود ضرورت برگزاری جلسات تحلیل پس از بحران‌ها، بیشترین هدف برای مشخص‌شدن مقصر بوده و به یک روش تکراری و بی‌نتیجه تبدیل شده است. به‌نظر می‌رسد بهتر است جلسات پیش از بحران، ایجاد هماهنگی و اتخاذ پروتکل‌های پاسخگویی موثر در دستور کار قرار گیرد، درس‌های هر بحران به بحث و تحلیل و مانورهای آمادگی بینجامد و سیلاب هم به فهرست سوانح خطرناک با قابلیت برنامه‌ریزی مانند زلزله تبدیل شود!


طرح چند پیشنهاد اولیه فرا راه سازمان آمادگی پس از بحران


- درحال‌حاضر می‌توان برای اطلاع‌رسانی و هشدار سریع از طریق سیستم‌های مخابراتی فعلی مانند پیامک (متن یا صوتی) برای همه کسانی که در حوزه خطر قرار می‌گیرند، شامل مسئولان، نیروهای واکنش سریع، مردم در معرض خطر و... اقدام کرد.


- با گسترش روز‌افزون گوشی‌های هوشمند همراه، بهره‌برداری از نرم‌افزارهای ارتباط همگانی و اپراتورهای موبایل کشور در فضاهای اینترنت برای اطلاع‌رسانی بهنگام قبل و بعد از سوانح.


- افزایش پایگاه‌های امدادی مجهز در مسیرهای پرتردد با دارابودن تجهیزات فنی متناسب و توان بیشتر برای واکنش سریع نیروهای امدادی در سوانح.


- ترمیم نقاط حادثه‌خیز جاده‌ها، مسیر عبور آب و تعیین حریم خطر، نصب تابلوهای هشدار در مسیر تردد، تعیین تکلیف ساختمان‌های بنا‌شده در بستر رودخانه‌ها.


- اجرای آموزش‌های عمومی متناسب با حوادث برای اقشار مردم در سنین مختلف و اقدامات قبل و حین سوانح به‌ویژه مقابله با سیلاب.


- بررسی روش‌ها و ایده‌هایی که در کشورهای دیگر به یک روش اجرایی مطمئن تبدیل شده و آموزش آنها به مردم و مسئولان.


- برگزاری مانورهای دوره‌ای ویژه مدیریت و پاسخگویی به سیلاب در استان‌های کشور به صورت منطقه‌ای.


زحماتی که مدیران عملیاتی در صحنه آسیب، امدادگران، راهداران، ماموران نجات، اورژانس و انتظامی متحمل شدند، جای تشکر و قدردانی دارد. از رشادت‌ها و مبارزه با خطرات آنها کمتر کلامی گفته شده است و نقش آنان در کاهش تلفات انسانی را نباید دست‌کم گرفت، مطمئنا وضع برای هزاران خودرو گرفتار در جاده و مردم در معرض خطر غرق‌شدن می‌توانست از این هم بدتر باشد. با ملاحظه تصاویر حجم گل‌ولای و سرعت شدید آب و باد می‌توان میزان خطر مواجهه با این پدیده‌های طبیعی را حدس زد. وزش طوفان و بارش شدید باران در عرض چند ساعت، چنان سیلابی به راه انداخت که کمتر به یاد داریم در این وسعت جغرافیایی به وقوع پیوسته و خسارت‌آفرینی کرده باشد و عجیب این‌که هیچ هشداری مبنی‌بر وقوع چنین رویدادی مخابره نشده بود، گویی حتی مسئولان هواشناسی هم باور نمی‌کردند ‌در اوج خشکسالی و در روزهایی که اثرات کمبود بارش‌ها بروز کرده، ناگهان بارانی در این حجم فروببارد و چنین عواقبی به‌همراه داشته باشد و حتی سدهای بزرگ را تهدید کند.  این نخستین‌بار نیست و آخرین‌بار هم نخواهد بود، حوادث طبیعی یا غیرمترقبه از روستاها و شهرهای ما دست‌برنمی‌دارد. حوادثی که به دنبالش مصدومیت و کشته‌شدن بسیاری را به‌دنبال خواهد داشت. آیا می‌توان در این میان راهکارهایی را پیدا کرد که بتوان کمی تا قسمتی از بروز مخاطرات این حوادث جلوگیری کرد؟ سال‌هاست در منطقه جنوب‌شرق کشور بادهای شدیدی در دوره‌های زمانی خاص با سرعت بسیار و در چندین روز متوالی اتفاق می‌افتد و این همه خسارت و تلفات را شاهد نیستیم! گویی مردمان آن دیار با سختی‌ها خو گرفته‌اند.


 از یاد نبریم اگر قرار باشد باران‌ها و طوفان‌های شدیدی که هر ماهه در جهان رخ می‌دهد و صدها کیلومتر زمین را نابود می‌کند، در کشورمان شاهد باشیم، احتمالا کار بسیار سخت‌تری از وضع فعلی در پیش خواهیم داشت.

تاريخ: ۱۳۹۵/۳/۱۲

نظر کاربران
نام:
پست الکترونیکی:
نظر شما: