تاریخ: ۱۳۹۷/۵/۲۰
فاجعه ای عظیم در بستر تالابها و سدهای خشک شده
فاجعه ای عظیم در بستر گاز متان موجود در تالابها و سدها خشک شده ، ایران را تهدید می کند

به گزارش "بحران نیوز" گاز متان CH4 در سال 1788 توسط فیزیکدان ایتالیایی ،،آلساندرو ولتا،،، کشف شد. این گاز در طبیعت از تجزیه و پوسیده شدن مواد الی بویژه فساد گیاهان در مردابها حاصل میشود. به همین جهت متان را "گاز مرداب"یا" گاز باتلاق"نیز می نامند.

 حسین صارمی دکترای تخصصی مخاطرات آب و هوایی و مدرس دانشگاه طی یادداشتی در این زمینه می گوید: گاز متان همانطوریکه بعنوان یکی از منابع ارزشمند در تولید انرژی محسوب میشود، می تواند بطور بالقوه در اکوسیستم شکننده زمین بسیار ویران کننده باشد. حجم عمده متان طبیعی تولید شده تقریبا نزدیک به 40درصد متان در تالابها و اقیانوس ها موجود است. اما مابقی گاز متان موجود در طبیعت توسط سوزاندن مواد سوختی و پرورش دام تامین میشود. گاز متان بعنوان یکی از گاز های گلخانه‌ای محسوب میشود. میزان متان موجود در جو زمین از بعد از انقلاب صنعتی به بیش از 2برابر رسیده است.

دانشمندان در سال 1992 این مسئله را اثبات کرداند که سدها یکی از منابع انتشار گاز متان هستند. متان یکی از گاز های گلخانه‌ای با اثر گرمایشی بیش از 25برابر CO2 است.  درخصوص تالابها و سدهای کوچک گاز متان از مواد آلی موجود در رسوبات پشت سدها و تالابها انباشته میشود. اما انچه در این زمینه مهم است اینکه این سدهای کوچک و تالابها پس از خشک شدن مقدار زیادی گاز متان را در زیر لایه های خاکی خود انباشته میکنند(حدودا در عمق 10تا 30 سانتیمتری). باتوجه به اینکه گرمایش هوا، عدم توجه به واقعیت های اقلیمی_ محیطی و ساخت سدهای فراوان و از سویی دیگر این سدها خود محل تجمع گاز متان بوده (با خشک شدن سدها به دلیل بالا بودن تبخیر) و باعث نرسیدن اب به پائین دست تالابهای زیردست شده و این تالابها خشک میشوند( انچه در ایران صورت گرفته است)، لذا هم سدهای کوچک خشک شده و هم تالابهای خشک شده بصورت یک انبار مهمات می باشند که با کوچکترین اتشی با بهره گیری از نیزارهای خشک و گاز متان انباشته شده در لایه های زیرین خاک، باعث میشود که این مناطق با مخاطره جوی اتش سوزی تالابها و سدهای کوچک خشک شده ، همراه گرداند.  بدین صورت،انچه در هورالعظیم صورت گرفت نتیجه همین واکنش بوده یعنی خشک شدن تالاب و نیزارها، گرمای زیاد هوا (بیش از 55درجه سلسیوس) باعث اتش سوزی شده که گاز متان موجود در لایه های زیرین به تشدید این اتش سوزی کمک کرده است.

انچه در اینجا با توجه به گرما به مسئولین هشدار داده میشود، اینکه سایر تالابها و سدهای خشک (حتی کم اب) نیز پتانسیل انچه در هورالعظیم اتفاق افتاد، را دارند. اتش سوزی تالاب میقان، تالاب پیرامون مهارلو و. .. از این دست اتش سوزی ها می باشد که، اینک گریبان هورالعظیم را گرفته است. 

 دکترای تخصصی مخاطرات آب و هوایی، مدرس دانشگاه حسین صارمی